Phyllis Grant. Millay Wtui’kaqnml

français / English

– Kisi-Mi’kmaw wi’kek Serena Sock (Elsipogtog)

Rémi Belliveau, A Seated Girl Wearing a Cloak (détail), 2017- aujourd’hui. Archives papier et impression numérique. Dimension variables. Photo : Mathieu Léger

Ta’n Espi-Ankita’sultijik kiskuk eymu’tijik
Teluen mu we’jiawjik
Tela’tekek na eto’qi-lukutijik
aqq ma’ kisi-wi’kɨti’kw
Pasna kji’ttoqsɨp
na mimajultijik aqq welo’ltijik
Stike’ wla Millay Wtui’kaqnml
Wissukwamkuo’kuomkewey laplu’sank.
Ankapte’n, ke’sk espi-kji’taqatijik wpɨkikual
Etl-tuopultijik
aqq etl-wnaqa’sit ta’n eskoqtek
aqq teluemk
Ta’n tujiw wenaqa’lut aqq ni’wut
ta’n te’sit mejike’k eptaqn
Pemi-mtuikiskɨk
We’kaw msnk ta’n koqowey etawaqtmap
ujit tl-mimajin
Kekkunk aknutmaqn
ta’n ewe’kɨtaqtek msɨt koqowey
aqq ejikla’toq maw-kewjia’qa’tekek
ala ta’n elmalqek kisalqatmi’tij
ta’n kisi-kina’masultijik wsua’tunew.
Ketu’ wsuejo’qa’toql
aqq ketu’ seya’toql milamu’kl kɨpnno’lewe’l
Weji-tla’teket ujit na’t koqowey,
Moqwa’, mu pasɨk nekm tel-lukuekw
Nekm na stike’ e’pitewey sma’knis
weja’tekemk tapuiska’q je ukumuljin te’sɨkl na’kwekl
“Kejitu’n net mimajultijik npuinu’k na eymu’tijik !”
Telimatl pqonitpaqtuk
“Pasna mu tewji-maltewulti’kw
aqq alta’jik etl-wasitpa’q
Pasna tewjita’n ankaman
aqq me’ kikji-ankaptmn
Kpɨkikul nmittew
ta’n koqowey pem-wsuiska’sik
Aqq ujit wla
Na ketu’ ikana’lsi
Me’ na msɨt wen nmitunew ta’n kisi-tliatew
aqq nmitunew ta’n koqowey kisi-we’jitasiktɨten
Pasɨk wantaqi-skman
we’kaw paniaq aqq kiwto’qasik
Pasɨk kisi-ksmnɨtesk ta’n Amujpa Teliaq
Ta’n tel-we’ki-ksma’tu’n na ila’tu’n
Wla ta’n siaw-kiwto’qa’sik
ta’n ili-npu’ti’kw aqq ili-wkswitqamulti’kw
Saputawsutmu’k kjimqo’qn ta’n koqowey kejitu’k
aqq wlo’ltimk ujit ta’n welta’suaqn
Na ankweyasi
aqq mimajunn kjijaqamij
aqq klne’n Msɨt Te’sɨk Koqowey Kisitasik
Kikjiw ki’lekk
Aqq piley mimajuaqn
Kisi-maw-luko’ltitesnuk
Stike’ Kayne, eluwe’wiet, tew-luskuatk
ta’n teli-ksaluet ujit ta’n kisi-apoqnmatl
Wla Espi-Ankita’sultijik kiskuk eymu’tijik
Teluen mu we’jiawjik ?
Tela’tekek na eto’qi-lukutijik
aqq ma’ kisi-wi’kɨti’kw
Pasna kji’ttoqsɨp
na mimajultijik aqq welo’ltijik
Stike’ wla Millay Wtui’kaqnml
Wissukwamkuo’kuomkewy laplu’sank.

Wenaqamkiaq ?
Kina’masiap wsuatun
ne’wte tujiw koqowey teliaq
Wenaqnm katu nunji
Mntu wetme’k
Malkutmuit ntinnin
Ekel satekopa’si
Nisa’kua’si aqq weskewikua’si
Stike’ wenik matntijik
mu wen kespu’tuekw
Pasɨk ta’n wen ketu’ matnɨsk
Na pisit ki’lekk
Aqq kisi-msɨki’tɨtew matnakewaqn
stike’ matnakewaqn ujit suliewey
Ta’n alsumujik mu kisi-apoqnmalsulti’kw
ujit ta’n koqowey meknmi’tip
Kisa’lujik mknmnew
ta’n ma’ koqowey ntu’tikw
Aqq ajitmk puatm
Ku’knmn kesaltimkewey
ta’n tujiw etek kesinukuamkewey.
Mu kejitu’tikw ta’n tla’taqatitaq
Ke’sk mu kisita’siw
Kwilm piluita’suaqn
Stike’ me’ knekk el-kwiluasi –
Kwilm ta’n elita’suatm tliaqtn
Ta’n teli-atkmn koqowey
aqq ta’n teli-atkmn Mimajultimk
Ketu’ tl-mimajuin
stike’ ala e’pit etl-nmi’t
Ta’n teli-ktlamsɨtasina wejiaq
ta’n ne’kaw koqowey siawa’sik
Kelnm ta’n koqowey kisi-kina’masi
wla ta’n koqowey te’sɨk weliaq

Tala’teketesk, koqowey ? Wenaqa’sin
Koqowey nekm teluet ? Koqowey ? Nekm wenaqa’sit
Koqowey nekm tel-lukuet ? Nukm wenaqa’sit
Tami kinu l’ta’tesnuk ? Kinu wenaqita’ykw

Ne’kaw ni’n kesatm
ekiljemkewey wskwitqamu
aqq tlikasites ta’n tett ewkasi’ji’jkl
nuttes ta’n welta’q
stike’ Rapper ta’n
i’-weketoql wklusuaqnml
Iknmuik ktlamsutuan nkwe’ji’jk aqq nmisk
ktlamsutuan njiknamk aqq nsisk
Stike’ napuekemkewey ta’n
ta’n poqji-napui’kasik
Ta’n tujiw kaqi-jikla’tasik winjik
aqq kaqi-jikla’tasik tupkwanji’j
Kesamu’kl neyamukua’sikl
Ta’n koqowey teliaq na tilatew
maskua’tu’n teliaqewey
Ejikla’tu’n ta’n maqtewam’uk
aqq mimajuinu’k ta’n telta’sultijik
siaw-tltekektn msɨt koqowey
ta’n teltek
Jipatmi’tij net mimajuinu’k
jileynew

Phyllis Grant
No 17. Wel-maw-lukutiek

Phyllis Grant. Photo : Annie France Noël